18 Mart 2023 Yılı Çanakkale Deniz zaferimizin 108. Yıl dönümü. Bu haftadan başlamak üzere bu zaferimize aylar kala Yeniçağ Gazetesinde “Çanakkale Savaşında Türk Kadını” konulu araştırma yazısını tefrika olarak siz okuyucularım beğenisine sunacağım.
Önemli bir kısmı Balkan Muharebeleri’nde kurulan cemiyetler aracılığla toplanan yardımlar, yaralıların bulunduğu hastanelere ve Müdafaa-i Milliye veya Hilal-i Ahmer Cemiyetleri vasıtasıyla gazilere ulaştırılmıştır. Toplanan yardımlar, aynı zamanda yardıma muhtaç asker ailelerine de ulaştırılmıştır.
Hilal-i Ahmer Hanımler Merkezi, Osmanlı Hilal-i Ahmer Cemiyeti bünyesinde 20 Mart 1912 tarihinde “Osmanlı Hilal-i Ahmer hanımlar Merkeziyesi” adıyla kurulmuştur. Kurulan bu teşkilatta kadınlar etkili bir şekilde Hilal-i Ahmer faaliyetlerine katılmışlardır. Kuruluşundan itibaren cephede savaşan askerlere, yaralı ve hastalara,kimsesizlere ve bakıma muhtaç olanlara, şehit ve asker ailelerine, göçmenlere, esirlere yardım eden Hilal-i Ahmer Hanımlar Merkezi, bu faaliyetlerini bağış kampanyalarının sanı sıra; aşhane, çayhane, hastane, dispanser, sanat evi, atölyeler, nekahethane,, gibi kuruluşlar aracılığla gerçekleştirmiştir.
Çanakkale Savaşı’nın çıkması üzerine Hilal-i Ahmer Hanımlar Merkezi Osmanlı hanımlarını iş başına çağırmıştır”… ellerinizi kollarınızı mu’tel kılmayınız… Vatan yalnız silahla müdafaa olunmaz. Müdafaanın bir de manevi olan kısmı vardır. Harbe giden erkeklerin istirahat-i vicdaniyesini temin için arkadaq bıraktıkları evlad u iyale hüsn-ü muavenet etmek, sonra da sahne-i harbde mecruh düşen gazileri tedavi ve teselli eylemek kadınlarat terettüb eden vezaif-i vataniyenin en birincisidir. Askere çamaşır yetiştirmek lazım; dikiş dikmek veyahut dikdirmek arzu edenler her gün sabahtan akşama kadar Hilal-i Ahmer Hanımlar Merkezine müracaat edebilirler…”
Hilal-i Ahmer Merkezi’nin gazeteye verdiği bu ilan, vatan görevne davettir. Kadınlar gerek el becerileriyle gerek şefkatleriyle yaraları sarmak için göreve, vatana hizmete çağrılmıştır. Bu davete katılım, özellikle İstanbul çevresi olmak üzere hayli yoğun olmuştur. Hilal-i Ahmer Cemiyeti, Dr. Besim Ömer Paşa’nın öncülüğünde yaralıların tedavisinde sayısı yetersiz olan hastabakıcılar yetiştirmek için 1913-1916 yılları arasında kurslar düzenlemiştir. Bu kurslarda eğitim gören Safiye Hüseyin Elbi ve Münire İsmail vd isimler Balkan ve Çanakkale Savaşlarında görev almışlardır. Çanakkale Cephelerinde yaralananlar hastaneye sığmayınca bölgedeki pek çok okul hastane haline getirilmiş ve kadınlar buralarda gönüllü olarak hastabakıcılık yapmışlardır.25 Nisan 1915-1 Temmuz 1915 tarihleri arasında İstanbul ve çevresindeki hastanelere gönderilen yaralı sayısı 56394, hasta sayısı 2358’dir.
Hilal- Ahmer Hanımlar Genel Merkez Heyeti gerçekleştirdiği fedakar çalışmalar ve yardım faaliyetleriyle halka ulaşmıştır. Kermesler, çay ziyafetleri, toplantı ve konferanslar düzenleyen sergiler ve el işlerinden oluşan satış yerleri açan kurum, diğer yardım dernekleri aracılığla bu faaliyetlerini yaygınlaştırarak, kimsesiz muhtaç ailelere ve orduya gereksinim duyulan yiyecek,giyecek, tıbbi malzeme(v.b.) eşyalerı sağlamıştır. Ev ev, mahalle mahalle dolaşarak para , yiyecek ve çeşitli eşya ve malzeme toplayan Hilal-i Ahmer Kadınları “çiçekgünü” ve “ yardım toplama” adıyla düzenledikleri tolantılarla yardım toplamış; halkın katılımını sağlamışlardır.
(Devam edecek )
