Kırşehir merkez ve ilçelerinde geçmiş yıllarda tarımsal faaliyet yürüten, ancak ürün satışlarındaki prim kesintileri (tevkifat) nedeniyle Bağ-Kur tescil sorunu yaşayan üreticiler için yargı kanadından dikkat çeken bir emsal karar geldi. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun gündemine gelen bir davada, elinde eski tarihli ürün satış makbuzu olan çiftçilerin durumunu yakından ilgilendiren kararlar alındı.
Kesilen Primlerin SGK’ya Aktarılmaması Tartışma Yarattı
Türkiye genelinde ve Kırşehir’deki birçok üreticinin geçmiş yıllarda karşılaştığı ortak sorunlardan biri, ürün satışı esnasında yapılan prim kesintilerinin aracı kurumlarca Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) hesaplarına aktarılmamasıydı. Hukuki sürece taşınan benzer bir davada SGK, "Kurum kayıtlarına girmeyen kesintiler nedeniyle geriye dönük hizmet tespiti yapılamaz" savunmasında bulundu. Ancak konu, en üst hukuki mercilerden biri olan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na kadar taşındı.
Yargıtay: Sorumluluk Tamamen Çiftçiye Yüklenemez
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, yaptığı incelemede ürün bedelinden yapılan kesintinin kuruma ulaştırılıp ulaştırılmadığını takip etme yükümlülüğünün doğrudan doğruya çiftçiye yüklenemeyeceğine işaret etti. Vatandaşın ürününü satarken bu kesintiye rıza göstermesinin sosyal güvenlik sistemine dahil olma iradesini ortaya koyduğuna değinilen kararda, paranın SGK kayıtlarına intikal etmemesinin tek başına tescile engel teşkil etmeyebileceği görüşü öne çıktı.
Kırşehirli Üreticiler İçin EYT Kapısı Açılır mı?
Bu emsal niteliğindeki kararın ardından, Kırşehir ve çevresinde 8 Eylül 1999 ve öncesinde tarım ürün bedelinden prim kesintisi yapıldığını resmi müstahsil makbuzlarıyla belgeleyen vatandaşlar için bir hak arama yolu göründü. Eğer başlatılacak hukuki süreçler vatandaş lehine sonuçlanırsa, sigorta başlangıç tarihlerinin geriye çekilmesi ve dolayısıyla yaş şartı aranmaksızın EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) kapsamında emeklilik hakkı elde edilmesi ihtimali konuşuluyor.
Uzmanlar İhtiyatlı: "Her Makbuz Kesin Emeklilik Demek Değil"
Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan sosyal güvenlik çevreleri ise Kırşehirli üreticilerin hemen heyecana kapılmaması gerektiği konusunda uyarıda bulunuyor. Elinde eski tarihli fatura veya tevkifat belgesi olan vatandaşların durumlarının, kesintiyi yapan kurumun niteliğine ve dönemin yasal şartlarına göre mahkemelerce ayrı ayrı inceleneceği, bu nedenle her davanın kesin olarak olumlu sonuçlanmayabileceği ifade ediliyor. Mağduriyet yaşayan çiftçilerin, yasal başvuru öncesinde uzman desteği alarak hareket etmesinin yararlı olacağı belirtildi.
