Kırşehir’de gayrimenkul ve konut sektöründe yaşanan hareketlilik, apartman ve site aidatlarını da beraberinde uçurdu. Kent merkezinde ve yeni gelişen nitelikli konut bölgelerindeki sitelerde aidat rakamları neredeyse kira fiyatlarıyla yarışır konuma ulaştı. Yaşanan bu fahiş artışlar, Kırşehirli kiracıların omuzlarındaki ekonomik yükü artırırken, yasal mevzuata aykırı olarak kiracılardan tahsil edilen "demirbaş ve yatırım" giderleri yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi.
Kırşehirli Kiracılar Sessizce Ev Sahibinin Borcunu Ödüyor
Yapılan incelemelerde, Kırşehir’deki birçok kiracının Kat Mülkiyeti Kanunu’na göre aslında ödemekle yükümlü olmadığı bina yatırımlarını sessizce üstlendiği saptandı. Mevcut mevzuat; mülkün kendisine yapılan kalıcı yatırımların faturasını doğrudan ev sahibine (mülk sahibine) yüklerken, kiracıyı sadece tüketim odaklı günlük işletme giderlerinden sorumlu tutuyor. Ancak haklarını bilmeyen vatandaşlar, apartman yönetimlerinin çıkardığı toplu faturalar karşısında haksız tahsilatlarla yüz yüze kalıyor.
Yasal Çizgiler Net: Kiracı Neyi Öder, Neye İtiraz Eder?
Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca, bir binanın demirbaş niteliğindeki unsurlarında meydana gelen arızalar, yenilemeler veya sistemsel değişiklikler doğrudan gayrimenkul sahibini bağlar. Kırşehir’deki kiracılar sadece bina temizliği, bahçe bakımı, elektrik-su tüketimi ya da güvenlik personeli maaşları gibi kendilerinin doğrudan faydalandığı hizmetlerin maliyetini karşılamakla görevlidir. Eğer apartman yönetimi, binanın çatı onarımını ya da asansör motorunun değişim ücretini aylık aidat listesine ekliyorsa, kiracıların bu ödemeye karşı çıkma ve makbuzu reddetme yetkisi yasal olarak mevcuttur.
Ev Sahiplerinin Aidata Yansıtamayacağı Yapısal Harcamalar
Gayrimenkulün fiziki yapısını koruyan ve mülke kalıcı değer artışı sağlayan her türlü teknik yatırımın finansörü ev sahibidir. Kırşehir’de kiracı olarak ikamet edenlerin yasal olarak muaf olduğu ve aidat dökümlerinde gördüklerinde itiraz etmeleri gereken ana kalemler şunlardan oluşuyor:
-
Binanın sismik güvenliğini sağlamak amacıyla yürütülen deprem güçlendirme faaliyetleri,
-
Jeneratör, hidrofor veya ana su deposu gibi ortak kullanım demirbaşlarının satın alım ve değişim bedelleri,
-
Çatı izolasyon işlemleri, dış cephe yenilemeleri (mantolama) ve komple boya-badana masrafları,
-
Asansörün revize edilmesi ya da merkezi ısıtma kazanının tamamen yenilenmesi,
-
Ortak alanda yer alan sosyal tesislerin yapım, bakım ve genişletme bütçeleri,
-
Devlete ödenen mülk (emlak) vergisi ile Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) poliçe tutarları.
Aidat fiyatlarındaki kontrolsüz yükselişlerin toplum genelinde huzursuzluk yaratması üzerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı harekete geçti. Site ve apartman yönetimlerinin aidat zamlarını belirlerken enflasyon oranının üzerine çıkmaması gerektiğinin altını çizen bakanlık yetkilileri, usulsüz borçlandırma yapan ve kiracıları mağdur eden yönetim şirketlerine idari yaptırımlar uygulanacağını bildirdi.
Kırşehir genelindeki denetimlerin artırılacağını belirten uzmanlar, Kırşehirli kiracıların şimdiye kadar sehven ödedikleri demirbaş ücretlerini resmi makbuzlarla kanıtlayarak, bir sonraki ayın kira ödemesinden yasal olarak mahsup etme (düşme) haklarının bulunduğunu önemle hatırlatıyor.