Sosyal Güvenlik Haftası dolayısıyla bir basın bülteni yayımlayan Kırşehir SGK İl Müdürü Hasan Hüseyin Şenlik, kayıt dışı istihdamın hem çalışan hem işveren hem de devlet için geri dönülemez zararlar doğurduğunu vurguladı. Şenlik, sigortasız çalışmanın bir "hak feragati" değil, anayasal bir suç ve büyük bir risk olduğunu belirtti.
"Kendi Rızanızla Bile Olsa Sigortasız Çalışamazsınız"
Müdür Şenlik, sigortalı çalışmanın anayasal bir hak ve yasal bir zorunluluk olduğunu hatırlatarak işverenleri uyardı; "İşverenlerin sigortasız işçi çalıştırma hakkı olmadığı gibi, çalışanların da kendi rızalarıyla bu haktan vazgeçmeleri hukuken mümkün değildir. İyi niyetli görünen bu tür talepler, işverenler için ciddi yasal ve mali riskler barındırmaktadır."
Kayıt Dışı Çalışanın Kayıpları Neler?
Açıklamada, sigortasız çalışan bir kişinin mahrum kaldığı temel haklar şu şekilde sıralandı:
-
Emeklilik Hakkı: Geleceğin en büyük teminatı olan emeklilik hakkı kaybolur.
-
Malullük ve Ölüm Aylığı: İş göremezlik durumunda maaş bağlanmaz; vefat halinde aile güvencesiz kalır.
-
İşsizlik Maaşı: Beklenmedik iş kayıplarında ekonomik kalkan olan işsizlik sigortasından faydalanamaz.
-
Sağlık Hizmetleri: Genel Sağlık Sigortası (GSS) primlerini cebinden ödemek zorunda kalır.
-
Tazminat Hakları: Kıdem, ihbar tazminatı ve yıllık izin gibi temel özlük haklarından mahrum kalır.
İşverenler İçin Büyük Risk: Teşvikler İptal Ediliyor
Kayıt dışı istihdamın işletmeleri telafisi güç mali yükümlülüklere sürüklediğini belirten Şenlik; yüksek idari para cezaları, prim teşviklerinin iptali ve iş kazalarında doğacak ağır yasal sorumlulukların ticari faaliyetleri durma noktasına getirebileceğine dikkat çekti.
Bankadan Ödeme Zorunluluğuna Dikkat!
Şeffaflık vurgusu yapan İl Müdürü, Türkiye genelinde 5 ve daha fazla (mevzuatta güncel sınır 5 ve üzeridir) işçi çalıştıran işletmelerde ücret ödemelerinin banka aracılığıyla yapılmasının yasal zorunluluk olduğunu hatırlattı. Bu kurala uymayan işletmelerin, her bir çalışan için her ay katlanarak artan cezalarla karşı karşıya kalacağını belirtti.
Nasıl Sorgulanır?
Çalışanların sigorta durumlarını kontrol etmeleri için şu kanallar önerildi:
-
e-Devlet: www.turkiye.gov.tr üzerinden sorgulama.
-
ALO 170: 7/24 çalışma hayatı iletişim merkezi.
-
SGK Merkezleri: İl veya ilçelerdeki müdürlüklere şahsen başvuru.
