Kırşehir’de düzenlenen basın açıklamasında Anahtar Parti Kırşehir İl Başkanı Cemal Kaya, bor madeninin Türkiye için yalnızca bir ihracat kalemi olmadığını ifade etti. Kaya, borun yüksek teknoloji, savunma sanayi, enerji dönüşümü ve dış politika alanlarında stratejik bir güç olduğunu belirtti.
Türkiye’nin bor üzerinden katma değeri artırmasının milli sanayi hamlesi olarak değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi. Borun doğada borat tuzları halinde bulunduğunu ve ticari açıdan en önemli ürünlerin Boraks, Uleksit ve Kolemanit olduğunu aktaran Kaya, Türkiye’de bor madenciliğinin yoğunlaştığı bölgeleri sıraladı: Emet, Kırka, Bigadiç ve Kestelek. Dünyada borat mineralleri rezervinin %73–74’üne sahip olan Türkiye, bu alanda lider konumda bulunuyor.
ÜRETİM VE İHRACAT RAKAMLARI
Kaya, Türkiye’nin yıllık bor üretiminin yaklaşık 2,6 milyon ton olduğunu belirtti. Üretimin yalnızca %5’inin iç pazarda değerlendirildiğini, %95’inin ihraç edildiğini ifade etti. 2022 yılında rafine bor ürünleri ihracatından yaklaşık 1,3 milyar dolar gelir elde edildiği, ortalama ihracat değerinin ton başına 500 dolar civarında gerçekleştiği aktarıldı. Borun yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülmesi gerektiğini vurgulayan Kaya, Ferrobor, bor karbür, izotop ürünleri ve ileri bor kimyasalları gibi alanlarda teknoloji ve üretim kapasitesinin artırılması halinde gelir çarpanının hızla büyüyeceğini dile getirdi. Ayrıca borun temiz enerji ve hidrojen depolama çözümlerinde kritik rol oynayabileceği ifade edildi.
ANAHTAR PARTİ’DEN MADENCİLİK MİMARİSİ ÖNERİLERİ
Kırşehir’de açıklanan öneriler kapsamında:
1. UMREK (Kaynak ve Rezerv Raporlama Komisyonu) daha işlevsel hale getirilmeli ve UMBİS’e bağlanmalı.
2. UMREK ve UMBİS, uluslararası rezerv raporlama standartlarıyla uyumlu CRIRSCO üyeliğine yönlendirilmeli.
3. Jeoloji, jeofizik ve metaloji haritaları güncellenmeli; elektrik, gravite, manyetik, radyometri, jeo-radar gibi modern yöntemler etkin kullanılmalı.
4. Borun stratejik üstünlüğü ileri teknolojiye çevrilmeli; Bor Enstitüsü kurumsallaştırılmalı.
5. Kurumsal yetki çatışmaları ortadan kaldırılmalı, stratejik kaynaklar etkin denetimle izlenmeli.
6. Ham bor ihracatı yerine, ara ve uç ürün temelli yarı-mamul üretim kapasitesi artırılmalı.
7. Dönüşüm, KGM (Katılımcı Girişimcilik Modeli) ile devlet destekli üretim ve teknoloji merkezleri üzerinden yaygınlaştırılmalı, yerlilik ve millilik korunmalı.
Kaya, bor teknolojisine erken sahip olmanın dünya rekabet gücünü artıracağını belirtti. Türkiye’nin stratejik kaynaklarını ileri teknolojiye dönüştürerek refahı ve bağımsızlığı güçlendirebileceği ifade edildi.
Kırşehir’den yapılan açıklamada, borun sadece ekonomik değil, aynı zamanda stratejik bir değer olduğu vurgulandı ve önerilerin hayata geçirilmesiyle Türkiye’nin bor sanayisinde global liderliğinin pekiştirileceği aktarıldı.
