Hazine ve Maliye Bakanlığı, mart ayının başlamasıyla birlikte kira geliri beyannameleri için kapsamlı bir dijital denetim sürecini devreye aldı. 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu kapsamında, konut veya iş yerini kiraya vererek yıllık istisna tutarının üzerinde gelir elde eden mülk sahipleri, her yıl mart ayında Dijital Vergi Dairesi üzerinden “Kira Gelir Beyannamesi” vermekle yükümlü bulunuyor. Kırşehir’de konutunu kiraya veren yüzlerce mülk sahibini yakından ilgilendiren yeni sistemde, yalnızca beyan esas alınmıyor. Banka transferleri, EFT ve havale açıklamaları, tapu kayıtları ve kiracılara gönderilen elektronik formlar yapay zekâ ile eş zamanlı olarak analiz ediliyor.
Yeni uygulamada banka hesaplarına yatırılan kira bedelleri ile beyan edilen tutarlar karşılaştırılıyor. Aylık 15 bin TL kira bankadan düzenli şekilde yatırıldığı halde eksiksiz beyan veren mülk sahipleri yalnızca yasal gelir vergisini ödüyor. Gelirini istisna altında göstererek beyanname vermeyen ya da kira tutarını düşük bildirenler ise sistem tarafından otomatik olarak tespit ediliyor. Kiracının ödediği tutar ile beyan edilen rakam arasında fark oluşması halinde aradaki miktar üzerinden vergi ziyaı cezası uygulanıyor. Ödenmeyen verginin bir katı tutarında ceza kesiliyor ve gecikme faizi işletiliyor.
KİRACILARA E-DEVLET ÜZERİNDEN FORM
Denetim sürecinde kiracılar da sisteme dahil edildi. Birçok kiracının e-Devlet hesabına “Kira Bildirim Formu” gönderiliyor. Formda ev sahibinin adı, aylık kira bedeli ve ödemenin yapıldığı IBAN bilgisi yer alıyor. Kiracı tarafından sisteme girilen bilgiler ile ev sahibinin mart ayında verdiği beyan karşılaştırılıyor. Beyan ile banka kayıtları ve kiracı bildirimi arasında uyumsuzluk tespit edildiğinde sistem otomatik uyarı oluşturuyor ve cezai süreç başlatılıyor.
BAŞKASININ HESABINA YATAN KİRA DA TAKİPTE
Kiranın eş, çocuk ya da üçüncü kişilerin hesabına yatırılması da inceleme dışında bırakılmıyor. Tapu sahibinin kim olduğu ile kira ödemesinin yapıldığı hesap bilgileri eşleştiriliyor. Düzenli kira transferi farklı bir hesaba yapılsa dahi inceleme doğrudan tapu sahibine yöneltiliyor.
5 YILLIK GERİYE DÖNÜK İNCELEME
Denetimlerde zaman aşımı süresi 5 yıl olarak uygulanıyor. Kırşehir’de geçmiş yıllarda eksik beyan verdiği tespit edilen mülk sahipleri için geriye dönük vergi ve ceza hesaplaması yapılıyor. İstisna hakkı iptal ediliyor ve ilgili yılların vergisi faiziyle tahsil ediliyor.
MART AYI İÇİN YASAL YÜKÜMLÜLÜK
Kira gelirini eksik bildiren ya da elden tahsil eden mülk sahipleri için mart ayı sonuna kadar düzeltme imkânı bulunuyor. Dijital Vergi Dairesi üzerinden “Hazır Beyan Sistemi”ne giriş yapılarak gerçek kira tutarları sisteme işlenebiliyor. Süre içinde doğru beyan verenler yalnızca hesaplanan vergiyi ödüyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından başlatılan dijital denetim sürecinin mart ayı boyunca aktif şekilde sürdürüleceği bildirildi. Kira geliri elde eden mülk sahiplerinin yasal yükümlülüklerini süresi içinde yerine getirmesi gerektiği açıkça belirtildi.