Cevizin başkenti Kırşehir’in Kaman ilçesi olmasına rağmen, son dönemde Çin’den ithal edilen cevizlerin menşei belirtilmeden ‘Maraş cevizi’ adıyla satılması sektörde büyük rahatsızlık yarattı.
Kırşehir’de ceviz üretimi ve ticareti uzun yıllardır bölge ekonomisinin önemli gelir kaynaklarından biri. Ancak Çin’den ithal edilen cevizin, ABD ve Şili menşeli ürünlere göre kilo başına yaklaşık 1,5 dolar daha ucuz olması, baklava ve tatlı üreticilerini bu düşük maliyetli ürünü tercih etmeye yönlendiriyor. Yerli üreticiler ise menşei belirtilmeden satılan Çin cevizi nedeniyle pazarda zor durumda kalıyor.
Fiyat Avantajı, Kalite Endişesi
Sektör temsilcileri, Çin cevizi maliyet avantajına sahip olsa da kalite açısından yerli cevize göre geride olduğunu belirtiyor. Çin cevizi, renk olarak daha açık, yağ oranı daha düşük ve kabuk kalınlığı yerli cevize kıyasla farklılık gösteriyor. Bu durum özellikle lezzet ve besin değeri açısından tatlı üretiminde fark yaratıyor.
Dünya ceviz üretiminde Çin yıllık 1,5 milyon tonla lider, ABD 750 bin ton ve Şili 160-180 bin tonla onu takip ediyor. Türkiye ise yaklaşık 50 bin ton üretimiyle üretimde oldukça geride. Ülke genelinde yıllık tüketim 160-170 bin ton seviyesinde olup, ihtiyacın üçte biri ithalatla karşılanıyor.
Bu ithalat baskısı, yerli üreticilerin rekabet gücünü zayıflatıyor; düşük maliyetli ancak menşei gizlenmiş ürünlerin ‘yerli ceviz’ diye satılması sektörde güven krizine yol açıyor.
Sosyal Medyada Sahte Maraş Cevizi İhbarları Arttı
Sektör temsilcileri, sosyal medyada Çin cevizi olduğu halde ‘Maraş cevizi’ etiketiyle satılan ürünler hakkında çok sayıda ihbar aldıklarını belirtiyor. Ceviz içinin kilosu 600-800 TL bandında satılırken, merdiven altı ve etiketsiz ürünler hem üreticiyi hem tüketiciyi mağdur ediyor.
Uzmanlar, ithalatın yasaklanmasını değil, etiketleme ve menşei bilgisinin sıkı şekilde denetlenmesini öneriyor. “Her ürün serbest piyasada rekabet edebilir, ama Çin cevizi ‘Maraş cevizi’ etiketiyle satılırsa bu aldatmacadır,” diyen sektör temsilcileri, yerli üretimin desteklenmesinin önemine dikkat çekiyor.